سؤالات شرعی

نماز مسافر
دانشجويي که هفته‌اي يک روز به محل تحصيل برود
سوال 465 :

اينجانب دانشجوي قم و ساكن تهران هستم و مرتّب در حال رفت وآمد مي‌باشم در اين ترم هر هفته يك روز به قم ميروم آيا بايد همچنان نماز را كامل بخوانم يا خير ؟

در مفروض سؤال كه هفته اي يك روز ميرويد و بر مي گرديد نماز شكسته است. (استفتاء/11187) (منهاج 2/م 915)
دانشجويي که هفته‌اي 4 روز به محل تحصيل مي‌رود و در آنجا استقرار ندارد
سوال 482 :

دانشجويي هفته‌اي 4 روز به محل دانشگاه سفر نموده و در آنجا خوابگاهي ندارد، آيا نمازش تمام و روزه‌هايش صحيح مي‌باشد؟

در مورد سؤال در صورتي‌که شغل او حداقل يک سال استمرار داشته باشد هم در محل تحصيل و هم در بين راه، نمازش تمام و روزه‌اش صحيح است، و اگر بين 6ماه تا يک‌سال استمرار داشته باشد به احتياط واجب، نماز را هم تمام و هم شکسته بخواند و روزه را گرفته و بعداً قضاء نمايد، و اگر کمتر از 6ماه باشد نماز او شکسته بوده و نمي‌تواند روزه بگيرد. (منهاج 2/م 915)
محلي که وطن پدر و مادر است ولي وطن فرزند نيست
سوال 499 :

ما گاهي وقتها در سال به روستايي ميرويم که 65 کيلومتر (يک ساعت) از شهرمان فاصله دارد و آنجا وطن پدر و مادرم حساب مي‌شود و نماز آن ها کامل است، با توجه به اينکه من متولد شهر خودمان هستم و اينجا بزرگ شده‌ام نه در روستا و تحت سرپرستي پدرم هستم بايد آنجا نمازم را کامل بخوانم يا شکسته؟

تا وقتي آنجا را براي زندگي انتخاب نكرديد نماز شما در آنجا شكسته است. (رساله/م 1337) (استفتاء/3166) (منهاج 2/ قبل م 924)
تبعيت زن از شوهرش در وطن
سوال 516 :

آيا در محلهايي که وطن من محسوب ميشود و نماز من کامل است آيا نماز همسر اينجانب تمام و روزة ايشان نيز صحيح است؟

در جايي كه شما در آنجا قصد توطن داريد و او هم به تبع شما در آنجا زندگي مي كند وطن او محسوب مي شود و اما در جايي كه وطن شما بوده و فعلا در آنجا با او زندگي نمي‌كنيد وطن او محسوب نمي‌شود. (استفتاء/11183) (منهاج 2/م 927)
مسافرت جهت تدريس در هفته‌اي يک روز
سوال 804 :

اينجانب در هر هفته يک روز جهت تدريس به شهري با فاصله 100 کيلومتري ميروم و به شهرم بر ميگردم، تکليف نماز و روزه من چگونه است؟

نماز شما قصر (شكسته) و روزه تان صحيح نيست. (استفتاء/10870) (منهاج 2/ قبل از م 910)
نماز و روزه سرباز
سوال 805 :

بنده براي خدمت سربازي به شهري ميروم و آخر هفته يك يا دو روز به وطن خود باز ميگردم. حكم نماز و روزه بنده چگونه است؟

اگر در آنجايي که خدمت مي کنيد حداقل يکسال اقامت داريد در فرض سؤال که پنج روز هفته را در آنجا اقامت داريد و يک يا دو روز به وطن بر مي گرديد نماز شما هم در آنجايي که سرباز هستيد و در وطنتان تمام است و روزه شما صحيح است البته در دو ماه اولي که در آن محل خدمت مي کنيد بنابراحتياط واجب بايد بين نماز شکسته و تمام جمع کنيد و اگر در ماه رمضان باشد روزه بگيريد و قضاء آن را هم در وطن بجا آوريد. (استفتاء/14346) (منهاج 2/929)
شک در رسیدن به مسافت شرعی
سوال 806 : کسی به جائی خارج از وطنش رفته که شک دارد به مسافت شرعی می رسد یا نه، آیا نمازش را تمام بخواند یا شکسته و آیا لازم است که تحقیق نموده و مقدار مسافت را به دست آورده یا از دیگران بپرسد؟
اگر شک دارد که این مکان مخصوص به حدّ مسافت شرعی می رسد یا نه، باید نماز را تمام بخواند و می تواند احتیاط کرده و جمع بین تمام وشکسته بنماید و تحقیق برای به دست آوردن مسافت مذکور لازم نیست ، و در صورتی که می خواهد از دیگران بپرسد باید از دو نفر عادل یا یک نفر عادل یا از کسی که مورد وثوق و اطمینان است و ظن و گمان بر خلاف گفته او نیست، بپرسد.
نماز کسی که شغلش در سفر است
سوال 807 : کسی که به جهت شغلش به سفر می رود آیا نمازش تمام است یا شکسته؟
کسی که اقامتش در مکانی و شغل او (مثل تجارت، یا درس دادن یا درس خواندن، یا طبابت) در جائی دیگر است به طوری که یک روز در میان یا 4 روز در هفته یا بیشتر به آنجا سفر می کند نمازش در محل شغل او تمام است. اما اگر 3 روز یا 2 روز در هفته برای شغلش به سفر می رود بنابر احتیاط واجب جمع بین قصر وتمام بنماید و اگر یک روز در هفته برای شغلش به سفر می رود نمازش شکسته است.
سفر غیر شغلی برای کسی که شغلش سفر است
سوال 808 : کسی که شغلش سفر است در صورتی که سفری برود که مربوط به شغل او نیست آیا نمازش در آن سفر تمام است یا شکسته؟
کسی که شغلش مسافرت است اگر برای کار دیگری مانند زیارت یا حج مسافرت کند باید نماز را شکسته بخواند، ولی اگر مثلا راننده، اتومبیل خود را برای زیارت کرایه بدهد و در ضمن خودش هم زیارت کند باید نماز را تمام بخواند.
کسی که در چند ماه معین شغلش سفر است
سوال 809 : کسی که در بعضی ماههای سال یا در بعضی فصلهای سال بخاطر شغلش هر روز به مسافرت می رود ولی در بقیه ماههای سال شغل او سفر نمی باشد، آیا نمازش تمام است؟
در فرض مذکور بنابراحتیاط واجب در همان ماه هایی که شغلش سفر یا مقدمه سفر بوده نماز را در سفر هم تمام و هم شکسته بخواند مگر در صورتی که شش ماه ازسال یا بیشتر هر روز به سفر می رود که در این فرض بنابر أقوی نمازش تمام است ، ولی در بقیه ماههای سال اگر اتفاقاً به سفر رفت باید نماز خود را شکسته بخواند.
دانشجویی که هفته ای دو یا سه روز سفر برود
سوال 810 : احتراما دانشجوي دانشگاه كرج هستم كه به مدت يكسال و نيم هر هفته سه روز بايد از تهران به كرج بروم. تكليف روزه من چيست؟
در صورتي كه هفته‌اي دو یا سه روز مسافرت برويد احتياط واجب اين است كه در كرج و در مسير راه، بين نماز تمام و شكسته و همچنين بين روزه گرفتن در ماه مبارك رمضان و قضاي آن در بعد ماه مبارك جمع نمائيد. از آنجا كه معظم له در اين مسأله احتياط واجب فرموده اند ميتوانيد به فالأعلمي كه فتوي دارد رجوع نمائيد.
سفر غیر شغلی
سوال 811 : کسی که شغل او سفر نیست و مقدمه سفر هم نیست در صورتی که به جهت زیارت (مثل جمکران رفتن) یا تفریح، یا درمان بیماری سفرهای متعدد انجام دهد آیا نمازش تمام است یا شکسته؟
در مفروض سؤال در صورتی که سفر شما بیشتر از حضور شما در وطن خودتان باشد، کثیر السفر بوده و نماز شما تمام است و می توانید روزه بگیرید.
دانشجویی که هر هفته پنج روز در محل تحصیل باشد
سوال 812 : دانشجوئی که هر هفته پنج روز را در محل تحصیل سپری کرده و دو روز را در وطن خود می باشد آیا برای اینکه نمازش تمام و روزه اش صحیح باشد لازم است قصد ده روز نماید؟
اگر در محل تحصیل مقری دارید (مثلا خانه ای خریده یا اجاره کرده اید یا در خانه شخص دیگری مستقر شده اید) در زمانی که هنوز عرفا اهل آن وطن شمرده نمی شوید، مثل دو یا سه ماه اول احتیاط واجب این است که جمع کنید بین نماز شکسته و تمام و روزه را بگیرید و قضای آن را نیز بجا آورید و بعد از گذشت این مدت آنجا در حکم وطن شما بوده و نماز شما در آنجا تمام است و می توانید روزه بگیرید و اگر مقری ندارید و دوره سال هفته ای 5 روز در سفر هستید کثیر السفر بوده و هم در محل تحصیل و هم در بین راه نماز تمام و روزه صحیح است.
قصد اقامت در مکانی به مدت طولانی
سوال 813 : بنده سال گذشته به تهران آمده و قصد داشتم به جهت شغلم مدت طولانی در تهران بمانم ولی الآن منصرف شده ام ولی ممکن است در صورتی که در شرکتی استخدام شوم سال دیگر در تهران بمانم آیا نمازم در تهران تمام است؟
اگر از ابتدا بنا داشته اید که لا اقل یک سال در تهران بمانید، تا وقتی در تهران هستید نمازهای شما تمام است.
قصد اقامت در شهری به مدت چند ماه
سوال 814 : اگر به مدت چند ماه در شهری مستقر شود آیا آن شهر برای او در حکم وطن است؟
در صورتی که کمتر از 6 ماه در آنجا مستقر شود، آنجا نه وطن اوست و نه در حکم وطن، ولی اگر بین 6 تا یک سال در آنجا مستقر شده بنابر احتیاط واجب جمع بین حکم وطن و حکم مسافر بنماید (نماز را هم تمام و هم شکسته بخواند و روزه را گرفته و قضایش را هم بجا آورد) و اگر یک سال یا بیشتر از یک سال است، آنجا در حکم وطن اوست.
ملاک مسافت شرعی در رفت و برگشت
سوال 825 : اگر به جائی برویم که مسافت رفت حدود 25 کیلومتر و جاده دیگری که از آن بر می گردیم حدوداً 20 کیلومتر باشد، در این صورت آیا نماز شکسته محسوب می شود؟
مسافت شرعی 8 فرسخ که حدوداً مساوی 44 کیلومتر است می باشد و باید هر یک از رفت و برگشت لا اقل به مقدار 4 فرسخ که تقریبا مساوی 22 کیلومتر است، باشد لذا در فرض مذکور نماز شکسته نیست.

 
© دفتر مرجع عاليقدر شيعه حضرت آيت الله العظمى وحيد خراسانى - ١٣٨٦